Nakon prijave Društva za zaštitu i proučavanje ptica Srbije, brzom operativnom akcijom pripadnika Ministarstva unutrašnjih poslova, u saradnji sa Inspekcijom za zaštitu životne sredine i Zavodom za zaštitu prirode Srbije, identifikovan je i priveden počinilac trovanja, nađenog uginulog crnog strvinara 08. maja na području Svrljiških planina. Od 2000. godine u Srbiji od trovanja je stradalo više od 3000 jedinki divljih ptica, ali su osuđujuće presude, pogotovo one sa kaznom blizu maksimalne, i dalje retkost. Iako u ovom konkretnom slučaju crni strvinar nije bio primarna meta trovanja, Zavod za zaštitu prirode Srbije apeluje da strah i potencijalna ekonomska šteta po domaćinstva ne smeju da budu povod trovanja divljih grabljivica poput vukova, lisica i šakala. Osim što su zakonom strogo zaštićene i zaštićene vrste, pa je njihovo trovanje krivično delo, ove vrste su veoma značajne za ekosisteme u kojima žive, i njihova brojnost se jedino može kontrolisati na način propisan zakonom.
Poslednjih godina crnog strvinara moguće je videti iznad istočne i jugoistočne Srbije, pa i šire. Razlog za to je projekat njegove reintrodukcije koji se kroz Evropsku uniju, a u saradnji sa Španijom, sprovodi u Bugarskoj. I u Bugarskoj se crni strvinar do pre desetak godina vodio kao iščezao, ali danas zahvaljujući ovom projektu u Bugarskoj ima nekoliko desetina parova crnog strvinara. Kao i svaka ptica, crni strvinar ne zna za granice, pa iz Bugarske preleće iznad Srbije. Tako je u julu 2025. godine zbrinuta povređena jedinka crnog strvinara iz Bugarske, pronađenog u okolini Vranja, a nažalost sada imamo slučaj pronađene otrovane jedinke u okolini Bele Palanke na Svrljiškim planinama. Obe jedinke su iz programa reintrodukcije (ponovnog naseljavanja) ove vrste u Bugarskoj.
Crni strvinar (Aegypius monachus) jedna je od najvećih ptica grabljivica koja naseljava Evroaziju. Ima raspon krila oko 3 m i masu u proseku 6-14 kg. Latinsko ime vodi poreklo od grčke reči koji se može prevesti kao sup starešina, zbog karakteristične glave. Hrani se, gotovo isključivo ostacima uginulih životinja. Najčešći je to uginula stoka, ali i drugi domaći i divlji sisari, ređe gmizavci i ptice.
Broj crnih strvinara je u protekla dva veka znatno opao na globalnom nivou zbog trovanja, lova i uništavanja staništa. Iščezli su u mnogim evropskim zemljama, poput Francuske i Italije. U novije vreme zaštita je omogućila oporavak ove vrste, posebno u Španiji, gde se broj parova povećao i sada broji između 2500 i 2600 parova, što čini oko 83% evropske gnezdeće populacije. Procenjuje se da svetska populacija crnih strvinara broji 16800-22800, dok evropska 5800-6700 odraslih jedinki.
Crni strvinar je strogo zaštićena divlja vrsta u Srbiji. U 19. i prvoj polovini 20. veka bio je relativno široko rasprostranjena gnezdarica koja se mogla videti iznad planina na jugu, istoku i zapadu Srbije. Iščezao je pedesetih i šezdesetih godina 20. veka zbog velikih akcija trovanja vukova.
Kada je o lešinarima reč, oni su jedinstven i nezamenjiv akter u ekosistemu, jer zaustavljaju širenje zaraznih bolesti među životinjama u prirodi. U cilju očuvanja ptica iz grupe lešinara u Srbiji su formirana hranilišta u Specijalnim rezervatima prirode „Uvacˮ, „Trešnjicaˮ, „Mileševkaˮ i „Peštersko poljeˮ, na koja se iznose cele ili delovi uginulih domaće životinje na način koji ne ugrožava prirodu, a time se sprečava potencijalno trovanje životinja na nepoznatim i nepristupačnim mestima, a drastično smanjuju troškovi neškodljivog uklanjanja uginulih životinja iz domaćinstava.
