Priručnici
PRIRUČNIK ZA GLJIVARE
Knjiga predstavlja osnove mikologije kao biološke nauke i obuhvata teme koje zanimaju gljivare amatere – osnove biologije gljiva, njihovu zaštitu i eksploataciju, sveobuhvatni uticaj gljiva na ljudsko društvo, pravila determinacije, otrovnost gljiva i pregled najčešćih rodova i vrsta koje se mogu naći u Srbiji.
Knjiga ne predstavlja enciklopediju gljiva, već prikazuje samo najčešće i najzanimljivije vrste i rodove. Takođe, daje saznanja šta su gljive i koje je njihovo mesto u prirodi, osnove njihovog životnog ciklusa, kako se štite i odgovorno eksploatišu, a i kako se čovek kao vrsta uklapa u „priču“ o gljivama. Osim toga, date su i osnovne metode sakupljanja i proučavanja gljiva, počevši od branja, determinacije i mikroskopije, do toga kako uklopiti hobi sa naukom. Autori su knjigu pisali sa željom da se javnosti predstavi, kao i da se podstakne da se ceni carstvo gljiva, i time voli i štiti čitava priroda čiji su gljive sastavni deo.
Izdavači: Zavod za zaštitu prirode Srbije i Mikološko-gljivarski savez Srbije
Urednik: dr Eleonora Čapelja
Autori: dr Eleonora Čapelja, Momčilo Daljev, Marko Blagojević, Ivana Kruljević, dr Dušan Sadiković, Bojan Šeguljev.
Godina izdanja: I izdanje (2025) II izdanje (2025)
Format: 24 cm
Cena: 1500, 00 dinara
Strogo zaštićene vrste drveća i žbunova u Srbiji
Urednici: Dragana Ostojić, Danko Jović
Autori: Ivana Jovanović, Ivan Medenica, Ivana Jelić
Autori ilustracija: Dimitrija Zdravković-Savić, Dunja Ćirić
Autori karata: Ivan Medenica, Marina Ilić
Godina izdanja: 2021.
Format: 19 cm, 208 strana
Cena: 1000, 00 RSD
U publikaciji su predstavljene osnovne karakteristike drvenastih vrsta strogo zaštićenih u Srbiji. Od 40 strogo zaštićenih vrsta, 37 je prikazano u priručniku. Knjiga sadrži detaljan morfološki opis predstavljenih vrsta i bogato je ilustrovana autorskim crtežima kojima su istaknute pojedinačne karakteristike svake od njih. Opisan je areal ovih vrsta i njihovo rasprostranjenje u Srbiji navođenjem lokaliteta, uz posebno pripremljene karte rasprostranjenja za svaku vrstu, kako bi se što jasnije prikazao geografski položaj ovih populacija. Na kartama je dat i status ugroženosti na nacionalnom nivou prema najnovijim procenama. Publikacija je nezaobilazna polazna osnova za naredna praćenje promena u prirodnim populacijama ovih vrsta i osnovni alat u sprovođenju njihove zaštite.
Odabrane Invazivne strane vrste u flori Srbije
Urednik: mr Verica Stojanović
Autori: Verica Stojanović, Ivana Bjedov, Ivana Jovanović, Ivana Jelić, Dragica Obratov-Petković, Marija Nešić, Dragana Nedeljković
Godina izdanja: 2021.
Format: 24 cm, 286 strana
U knjizi je obrađeno 60 odabranih biljnih taksona od kojih se 59 vrsta nalaze na Preliminarnom spisku invazivnih vrsta u Srbiji od 2012. godine i jedna nova invazivna strana vrsta.
U uvodnom delu publikacije dato je objašnjenje šta su invazivne vrste i njihov negativni uticaj na biodiverzitet, ekosisteme, ekosistemske usluge i zdravlje čoveka. Za svaku vrstu dati su nazivi familije, najčešće korišćeni sinonimi (prema Euro+Med PlantBase), srpski naziv, engleski naziv, opis, poreklo vrste, stanište, rasprostranjenje, mere kontrole i suzbijanja, i literatura. Knjiga je namenjena svim zainteresovanim stranama, pre svega, za oblast zaštite prirode i biodiverziteta, kao i za oblast šumarstva, vodoprivrede, lova, ribolova, poljoprivrede i zaštite životne sredine, zatim organima državne uprave i lokalne samouprave, kao i studentima fakulteta na kojima se izučava zaštita životne sredine.
Vilinski konjici Srbije
Autori: Aca Đurđević, Bojan Zlatković, Marko Nikolić, Miloš Popović
Godina izdanja: 2020.
Format: 21cm, 153 strana, knjiga je pisana dvojezično, na srpskom i engleskom jeziku
U knjizi je predstavljeno 67 vrsta vilinskih konjica zabeleženih na teritoriji Srbije. Priručnik je namenjen biolozima početnicima i ljubiteljima prirode kako bi se upoznali sa osnovnim karakteristikama ove grupe insekata i naučili da ih prepoznaju u prirodi. Za svaku vrstu je dat kratak opis i bogat fotografski prikaz uz naglašavanje karakteristika koje ih odvajaju od sličnih predstavnika. Posebno su navedeni opisi staništa koje svaka vrsta naseljava i date karte rasprostranjenosti. Pored obrazovne funkcije, želja autora je da knjiga omogući najširem krugu građana da im svaki odlazak u prirodu bude mnogo zanimljiviji i da im omogući pravilno otkrivanje i upoznavanje stanovnika prirode.
Knjiga je štampana isključivo u obrazovne i promotivne svrhe.
Jedan botanički dan na Staroj planini – Priručnik za identifikaciju biljaka
Urednici: Vladimir Ranđelović, Bojan Zlatković
Autori: Vladimir Ranđelović, Bojan Zlatković, Marina Jušković, Danijela Nikolić, Zorica Mitić, Dragana Jenačković, Milica Jovanović, Irena Raca, Maja Jovanović, Jovana Stojanović
Suizdavač: Prirodno-matematički fakultet, Univerzitet u Nišu
Godina izdanja: 2019.
Format: 17cm, 290 strana, knjiga je pisana dvojezično, na srpskom i engleskom jeziku
Cena: 600,00 RSD
Ovaj svojevrstan vodič za floru Stare planine je publikacija namenjena, pre svega, botaničarima, učesnicima 13. Simpozijuma o flori jugoistočne Srbije i susednih regiona, koji žele da saznaju više o interesantnoj flori Stare planine i Balkanskog poluostrva. Priručnik je namenjen za brzu identifikaciju vrsta na samom terenu, a predstavlja i vodič za sve ljubitelje prirode koji su zainteresovani da se upoznaju sa biljnim vrstama ove planine. U njemu je dat kratak pregled 498 vrsta biljaka, od kojih je svaka predstavljena fotografijom u boji. Vrste su predstavljene prema filogenetskom poretku, uključujući pripadnike najvažnijih porodica i rodova u flori Stare planine, a dati su i najvažniji detalji za vizuelnu identifikaciju vrsta, kao i kratak opis područja sa svim dostupnim informacijama. Ova knjiga je pravi izbor za upoznavanje biljnog sveta Stare planine, ali se može koristiti i u drugim planinskim područjima, s obzirom na to da ovde predstavljene vrste nastanjuju i druge planinske masive Srbije.
Ptice Pirota
Urednik: Ivan Medenica
Autor: Ivan Medenica
Godina izdanja: 2019.
Format: 24 cm, 383 strane, pisana na srpskom jeziku
Autor se poslednjih 15 godina bavio beleženjem prisustva vrsta ptica širom Srbije, te je imao priliku i da upozna fantastično biološko carstvo rodnog Pirota. Na samo kilometar od centra Pirota, nalazi se kompenzacioni bazen HE Pirot, jedno od mesta najbogatijih vrstama ptica u Srbiji. U publikaciji je predstavljeno 217 vrsta ptica koje su zabeležene u periodu od 2005. do 2017. godine. Jedan od kurioziteta kompenzacionog bazena u Pirotu je i otkriće nove vrste za faunu ptica Srbije, pustinjske grmuše. Sve vrste su prikazane kroz opis vrste, ekologiju, ishranu i njen status i podržane fotografijama u boji. Za svih 217 opisanih vrsta moguće je skenirati i QR kod, i poslušati oglašavanje ptice. Novih 5 vrsta, zabeleženih u 2018. godini, napomenute su u dodatku ove knjige, i njihovi opisi predstavljeni su tekstualno.
Priručnik za sakupljanje zaštićenih divljih vrsta biljaka, životinja i gljiva
U priručniku su, u opštem delu, opisana podzakonska akta koja se odnose na zaštitu divlje flore i faune u Srbiji, dati su osnovni principi zaštite i održivog korišćenja prirodnih resursa na globalnom nivou, kratko je prikazano plantažno gajenje i organska proizvodnja, a dati su i opisi vrsta biljaka, životinja, gljiva i lišajeva. Svrha izdavanja ovog priručnika jeste da se na jednom mestu objedine podaci o svim zaštićenim vrstama koje se u Srbiji eksploatišu, usled čega su izložene mnogim negativnim faktorima, zatim da se prikažu raspoložive informacije u vezi sa dobijanjem dozvola za njihovo sakupljanje, adrese i kontakti relevantnih institucija, kao i uloga Zavoda za zaštitu prirode Srbije u ovoj oblasti. Priručnik je namenjen svima onima koji se bave ili planiraju bavljenje sakupljačkom delatnošću. Urednik : Verica Stojanović
Autori: dr Rastko Ajtić, Ana Vuković, Miloš Vukelić, Berislava Ilić, dr Ivana Jelić, prof. dr Radiša Jančić, dr Predrag Lazarević, dr Danilo Stojanović, mr Verica Stojanović, dr Slađana Škobić
Godine izdanja: 2014, 2016.
Format: 25 cm, 189 strana
Cena: 800,00 RSD
Vodič za potencijalne međunarodne nominacije Nacionalnog parka „Đerdap“
Nacionalni park „Đerdap“ odlikuju izvanredni kapaciteti za razvijanje međunarodne saradnje, što je uslovljeno njegovim specifičnim geografskim položajem, kao i prirodnim karakteristikama koje su, kako od nacionalnog, tako i od svetskog značaja.U studiji za međunarodne nominacije Nacionalnog parka „Đerdap“ dat je jasan prikaz kriterijuma potrebnih za nominaciju i izbor, kako bi se Đerdap uvrstio na listu svetske prirodne baštine rezervata biosfere u okviru UNESCO programa „Čovek i biosfera“ (Man and Biosphere-MAB), kao i na globalnu mrežu „Geoparks“ (Global Geoparks Network).
Autori: Srđan Marinčić, Maja Radosavljević, Mila Ristić, Rastko Ajtić
Godina izdanja: 2014.
Suizdavač: JP „NP Đerdap“
Format: 27 cm, 78 strana
Smernice za integralno upravljanje ekoturizmom na području Nacionalnog parka Đerdap
Održivi razvoj turizma u zaštićenim prirodnim dobrima usmeren je ka uspostavljanju eko i seoskog turizma, kao delatnosti koje direktno zavise od kvaliteta prirode i učešća lokalne zajednice.Uvođenje strateškog planiranja ekoturizma na prostoru NP „Đerdap“ i jačanje kadrovskih kapaciteta za poslove koji bi trebalo da omoguće ekoturizmu da zaživi kao razvojna delatnost, put je da turistički potencijali parka budu u funkciji njegovog održivog razvoja.
Autori: Nataša Panić, Violeta Orlović-Lovren
Godina izdanja: 2014.
Suizdavač: JP „NP Đerdap“
Format: 27 cm, 62 strane
Koristi ekosistemskih usluga NP „Đerdap“ za lokalne zajednice
U ovoj studiji urađen je pregled stanja ekosistema NP „Đerdap“ i načina i obima korišćenja njihovih usluga, a date su i smernice za racionalno održivo korišćenje ekosistemskih usluga. Izradom studije došlo se do zaključka da su kapaciteti prirodnog kapitala još uvek očuvani i da poseduju potencijal za razvoj.
Autori: Vladan Bjedov, Biljana Krsteski, Jasmina Mijović-Magdić, Verica Stojanović, Dejana Lukić, Predrag Lazarević,Vladimir Nikolić, Miloš Vukelić, Milorad Kličković, Sava Simić, Miloš Radaković, Rastko Ajtić, Nenad Sekulić
Godina izdanja: 2014.
Suizdavač: JP „NP Đerdap“
Format: 27 cm, 106 strana
Zaštićena prirodna dobra Srbije, karta 1: 300.000
Urednik: Predrag Lazarević
Autori karte: Živko Vukasović, Dragan Kaličanin, Slađana Škobić, Ajša Škrijelj
Zaštićena prirodna dobra Srbije, karta 1: 600.000
(savijena)
Urednik : Predrag Lazarević
Autori karte: Živko Vukasović, Dragan Kaličanin, Slađana Škobić, Ajša Škrijelj
Izdanje: 2013. (drugo izdanje)
Samonikle lekovite biljke Stare planine
Priroda nas je darovala bogatstvom koje nije neiscrpno, i čije stanje i održavanje u najvećoj meri zavisi od odnosa i ponašanja čoveka, i racionalnosti u njegovom trošenju. Zavod za zaštitu prirode Srbije pokrenuo je ediciju priručnika za divlje biljne i životinjske vrste koje su pod kontrolom sakupljanja, korišćenja i prometa, a u cilju edukacije onih koji se bave ovom delatnošću. Priručnici su pripremljeni i uređeni kao dobri savetnici, podsetnici i pomoćnici svim korisnicima. Stoga, pored opisa vrste i uputstava za pravilan način sakupljanja, u njima je objavljena i Uredba o stavljanju pod kontrolu korišćenja i prometa divlje flore i faune, kojom se obezbeđuje pravilno upravljanje biološkim resursima radi njihovog očuvanja, racionalnog korišćenja i obnavljanje vrsta na njihovom staništu.
Autori: mr Danilo Stojanović, prof.dr Radiša Jančić, dr Branislava Lakušić, mr Violeta Slavkovska
Suizdavač: IUCN- Svetska unija za zaštitu prirode
Godina izdanja: 2007.
Format: 21 cm, 113 strana
Jestive gljive i lišajevi
Ova publikacija bi trebalo da posluži kao sažet priručnik i uputstvo za način sakupljanja, koji će omogućiti obnavljanje vrsta na njihovom staništu. U priručniku su opisane gljive i lišajevi koji se najčešće sreću na našim prostorima, a koji se odlikuju visokom konzumnom vrednošću i lekovitošću, i posebno se izdvajaju po svom komercijalnom značaju i potražnji. Priručnik ovakve vrste sadrži i uputstvo o načinu sakupljanja, čuvanja i transportu sakupljenih gljiva, kao i zakonske propise u vezi sa sakupljanjem i stavljanjem u promet zaštićenih vrsta.
Autori: Branislav Uzelac, Duška Dimović, Berislava Ilić
Godina izdanja: 2006.
Format: 21 cm, 37 strana
Priroda Srbije, aspekti i značaj zaštite
Ova publikacija predstavlja zbornik radova seminara za profesionalno usavršavanje nastavnika biologije i geografije, i rezultat je Programa edukacije za nastavnike u oblasti zaštite životne sredine, a na osnovu iskazanih potreba da se tematski i metodološki poveže sadržaj školskog gradiva iz ekologije sa saznanjima o prirodnim karakteristikama i dobrima naše zemlje. Ovi programom se, takođe, razvijaju kompetencije nastavnika za interdisciplinaran pristup u nastavi i metode interaktivne nastave.
Grupa autora
Urednici: Nataša Panić, prof. dr Lidija Amidžić, Olga Miličić
Godina izdanja: 2004.
Suizdavač: Eko fond Užice
Format: 24 cm, 96 strana
Lekovito bilje i šumski plodovi, jestive gljive
Ova publikacija obrađuje nekoliko biljnih vrsta, kao i jedan broj jestivih gljiva koje se koriste kao izvor lekovitih i drugih korisnih sirovina. Izbor je napravljen na osnovu izrazite potrebe za korišćenjem i intenzivne ekspolatacije ovih biljaka i gljiva sa prirodnih staništa. Borovnici, kleki, belom slezu, jagorčevini, kičici, planiki i lincuri preti opasnost da postanu izrazito ugrožene vrste. Sistemom kontrole praćenja, korišćenja i prometa divljih biljnih i životinjskih vrsta, obuhvaćen je i jedan broj vrsta gljiva. Stoga su dati podaci o karakteristikama važnim za raspoznavanje i pravilno sakupljanje iz prirode. Neprofesionalna i neekonomična eksploatacija može u dogledno vreme ugroziti njihovu rasprostranjenost i brojnost u prirodi.
Autori: dr Nada Kovačević, Vida Stojšić, Žaklina Marjanović
Godina izdanja: 2003.
Format: 20 cm, 47 strana